Knapt nokon annan norsk litterær skapnad har rørt så mange generasjonar av lesarar som Kristin Lavransdotter.

Kristin, dotter av storbonden Lavrans, er hovudpersonen i Sigrid Undsets rike romanverk med handlinga lagt til mellomalderen. Vi følgjer Kristin frå ho som lita jente lever bekymringslaust på garden Jørundgard, til ho som nonne slåst mot den grufulle nye pesten svartedauden på Rein Kloster på Fosen. Livet til Kristin inneheld alt frå lyst og begjær og tru og tvil, til trass og skam. Forelskingas makt, lidenskapen, barnefødslane, foreldreskapets utfordringar, ansvaret, oppgjeret med den lettsindige ektemannen, forsoninga, skuldkjensla og fred med Gud – Kristin slit seg gjennom eit liv med store svingingar. Tar ein vekk det laget som høyrer mellomalderen til, vil ein oppdage at mykje fell saman med det moderne kvinnelivet. Eller kjensler og tankar som menneske til alle tider har stått i.

Nøkkel til å forstå kvinners liv

Kristin Lavransdotter gir oss ikkje berre ein nøkkel til å forstå mellomalderens samfunnsnormer og mentalitet. Ramma rundt Kristins veg i livet er kjent for mange kvinner verda over. Der politikken den gongen var fylt av emosjonar, var kjærleiken regulert – ekteskap blei inngått mellom slekter, og den lidenskapelege kjærleiken blei oppfatta som eit forstyrrande element. Kristin bryt med samfunnets konvensjonar. 15 år gamal blei ho lova bort til Simon, guten på nabogarden. Å bryte alliansen og trasse foreldras vilje for å gifte seg med Erlend blir avgjerande for det vidare livet hennar.

Sjølv hevda Sigrid Undset at man skriver som en samtidig. Man kan jo bare skrive romaner fra sin samtid, i eit intervju med bladet Urd frå 1909. Kristin Lavransdotter er framleis mogeleg å lese som eit samtidig verk om kvinners liv og lagnad 100 år etter at Undset ferdigstilte siste roman i serien.

Tidlegare i vår gjesta Sara Khorami Språkoppdraget. I episoden snakka ho om korleis det er å vere ein språkleg kameleon, om å dubbe såpeopera for mormor, til sjølv å bli dubba på farsi, om skilnaden på å spele i film og teater, og om likskapen mellom språket til Sigrid Undset og farsi. Lytt no!

Alle dei tre bøkene - Kransen, Husfrue og Korset som maratonframsyning.

Finn ut meir