OSLO

  • Scene : HOVUDSCENEN
  • Pris frå: 275 ,-
  • Premiere: Januar 2019

Teaterframsyninga om Oslo-prosessen i 1993.

Håpet om at samtale og gjensidig respekt kan bidra til å løyse fastlåste konfliktar.

Dette er historia om korleis samtale, kompromiss, tillit og tru på at ein kan få det til, kan påverke historia. På godt og på vondt. På nokre månader i 1993 blei vesle Noreg og ekteparet Mona Juul og Terje Rød-Larsen sentrale i eit internasjonalt politisk spel som resulterte i ein historisk fredsavtale mellom Israel og Palestina, den såkalla Oslo-avtalen. Dette var første gangen partane i konflikten møttest ved forhandlingsbordet. Arbeidet gav året etter Nobels Fredspris til dei politiske leiarane i Israel og Palestina. Freden var ikkje langvarig, men sådde likevel eit håp om at det er mogleg å nå fram med samtale. I ettertid har kritiske røyster stilt spørsmål ved heile prosessen.

Teaterstykket OSLO er eit forsøk på å skildre korleis desse forhandlingane kan ha gått føre seg. Dramatikar J.T Rogers har med utgangspunkt i dokumentarisk materiale dikta rundt dei intense forhandlingane og skrive ein prisvinnande, underhaldande politisk thriller. Karakteren Mona Juul sett døra på gløtt inn i forhandlingsrommet. Frå scenen granskar ho si eiga rolle i dette politiske spelet; Sjølv no slit eg med det. Å vite om det vi gjorde – og måten vi gjorde det på – var rett.

Fred som «eksportvare»

Det er også ei forteljing om korleis eit lite land som Noreg fekk ei rolle som internasjonal fredsmeklar, og på nokre månader i 1993 blei sentrum for forhandlingar i ei av dei mest fastlåste konfliktane i etterkrigstida. 13. september same haust blei den historiske Oslo-avtalen signert i Washington. Dette var også med på å etablere Noreg som ein viktig internasjonal aktør, med fred som ein av våre «internasjonale eksportvarer».

Menneska bak

Teaterstykket OSLO ønskjer å vise menneska bak forhandlingane, korleis ein kan møtast på ulike nivå og vise ulike sider av seg sjølv, trass i at ein representerer to ulike partar i ein fastlåst politisk konflikt. Dramatikar J. T. Rogers meiner historia har alt ein dramatikar kan ønske seg: Det er aktørar under press, det er dramatisk, kjenslelada og det handlar om historisk viktige avgjerder. Forhandlingane i Oslo-prosessen tok i bruk nye metodar som bygde på tillit mellom partane og uformelle møte – vaflar spelte ei ikkje heilt uvesentleg rolle. Dei involverte i den hemmelege Oslo-prosessen var få. Frå norsk side var Mona Juul, tilsett ved Utanriksdepartementet, og mannen hennar, Terje Rød-Larsen, samfunnsforskar ved Fafo (Fagbevegelsens senter for forskning, utredning og dokumentasjon), sentrale aktørar.

Bakgrunnen for Oslo-prosessen

Frå januar 1993 hadde Noreg fasilitert ein serie uformelle møte mellom israelske styresmakter og Palestinian Liberalisation Organization (PLO) i Noreg, gjennom det som blei kalla Oslo-kanalen. Forhandlingane mellom den israelske statsministeren Yitzhak Rabin og PLO-leiar Yassir Arafat gjekk føre seg i hemmelegheit på ulike adresser på Austlandet, etter at tilsvarande forsøk i Madrid og Washington hadde stranda.

OSLO
av J.T. Rogers
Opphavleg produsert ved Lincoln Center Theater
New York City 2016

Teaterforlag: Nordiska ApS – København